Co bank nazywa przewalutowaniem kredytu frankowego
Pod tym jednym słowem kryją się dwie zupełnie różne oferty, a ich skutki finansowe dzieli często kilkaset tysięcy złotych. Pierwsza to aneks, w którym bank przelicza pozostałe saldo we frankach na złote po kursie z dnia podpisania. Druga to ugoda, w której bank traktuje kredyt tak, jakby od początku był złotowy z oprocentowaniem WIBOR plus marża, i przelicza na nowo całą historię spłat.
Pierwsza oferta utrwala stratę kursową. Druga ją w dużej części usuwa. Bank w rozmowie telefonicznej może używać tego samego słowa dla obu, dlatego zawsze proś o pisemną propozycję z wyliczeniem salda po zmianie i zasadą, według której je policzono. Jak wyglądają typowe ugody banków, opisujemy na stronie ugoda frankowa z bankiem.
Przykład liczbowy dla kredytu z 2008 roku
Weźmy kredyt indeksowany do franka na 300 000 zł, wypłacony w czerwcu 2008 roku, na 30 lat, z marżą 1,2 procent i ratami równymi. Przy ówczesnym kursie średnim NBP około 2,09 zł bank zapisał w umowie mniej więcej 143 438 franków długu. Liczymy wpłaty według miesięcznych kursów średnich NBP ze spreadem 1,5 procent i stawką LIBOR, a od 2022 roku SARON, plus marża. Do października 2026 roku kredytobiorca zapłacił 220 rat.
- suma wpłat do banku w złotych: około 422 389 zł,
- saldo pozostałe do spłaty: około 63 422 CHF,
- kurs średni NBP w październiku 2026 roku: około 4,64 zł, a z kursem sprzedaży banku około 4,71 zł,
- saldo po przewalutowaniu po bieżącym kursie: około 298 742 zł.
Po ponad 18 latach spłat i wpłaceniu 122 tysięcy złotych więcej, niż bank wypłacił, kredytobiorca nadal ma do oddania prawie tyle, ile pożyczył. Przewalutowanie po bieżącym kursie zamienia ten stan w dług w złotych, którego już nie da się podważyć przez zmianę kursu. Dla porównania, gdyby kredyt od początku był złotowy na tych samych stawkach, saldo wynosiłoby dziś około 132 646 zł.
Zmienia się też rata. W modelu ostatnia rata we frankach to około 486 CHF, czyli około 2 288 zł. Po przewalutowaniu saldo 298 742 zł trzeba spłacić w pozostałych 140 miesiącach. Jeśli bank zaproponuje oprocentowanie WIBOR plus marża 2 procent, a WIBOR wyniesie około 4,1 procent, rata wzrośnie do około 2 988 zł, czyli o 700 zł miesięcznie. To założenie przykładowe, właściwą stawkę i marżę znajdziesz w ofercie banku.
Cztery warianty w jednej tabeli
Te same dane z przykładu, rozpisane na każdą drogę, jaką ma kredytobiorca. Kwoty dotyczą stanu na październik 2026 roku i nie obejmują odsetek ustawowych za opóźnienie ani kosztów procesu.
| Wariant | Dług po zmianie | Zwrot od banku | Hipoteka |
|---|---|---|---|
| Przewalutowanie po bieżącym kursie | około 298 742 zł | brak | zostaje |
| Ugoda bankowa (jak kredyt złotowy z WIBOR) | zależy od oferty, zwykle wyżej niż przy odfrankowieniu | nadpłata albo umorzenie części salda | zostaje |
| Odfrankowienie wyrokiem (LIBOR plus marża) | około 132 646 zł | około 195 152 zł nadpłaty | zostaje |
| Unieważnienie umowy wyrokiem | 0 zł | około 122 389 zł wpłat ponad kapitał | do wykreślenia |
Różnica między pierwszym a ostatnim wierszem to w tym przykładzie ponad 420 tysięcy złotych na korzyść kredytobiorcy. Ugoda leży pośrodku: bank liczy kredyt na stawce WIBOR, która przez większość okresu była wyraźnie wyższa niż LIBOR, więc saldo wychodzi wyższe niż przy odfrankowieniu wyrokiem. Wynik własnej umowy zobaczysz w kalkulatorze frankowym, który pokazuje warianty unieważnienia i odfrankowienia obok siebie.
Czy po przewalutowaniu można pozwać bank
Sam aneks przewalutowujący nie zamyka drogi do sądu, ale ją utrudnia. Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 6/21 z maja 2021 roku mówi, że niedozwolona klauzula przestaje być bezskuteczna tylko wtedy, gdy konsument następczo udzieli na nią świadomej, wyraźnej i swobodnej zgody. Bank będzie twierdził, że aneks był właśnie taką zgodą. Kancelaria sprawdza, czy przed podpisem dostałeś informację, że klauzula może być nieuczciwa i jakie masz z tego tytułu roszczenia.
W praktyce aneksy podpisywane w latach 2009 do 2015, bez żadnej wzmianki o abuzywności, rzadko spełniają te warunki. Inaczej jest z ugodą zawartą po 2021 roku, w której kredytobiorca wprost zrzekł się roszczeń. Taką ugodę podważyć jest znacznie trudniej, dlatego decyzję podejmuje się przed podpisem, a nie po nim. Jeśli kredyt przewalutowałeś i spłaciłeś, przeczytaj też, jak wygląda pozew przy spłaconym kredycie frankowym.
Kiedy przewalutowanie ma sens
Są sytuacje, w których kredytobiorca świadomie wybiera przewalutowanie albo ugodę zamiast pozwu. Rzadko chodzi wtedy o pieniądze, częściej o czas i spokój. Każdą z nich warto jednak sprawdzić na liczbach, bo różnice są duże.
- sprzedajesz nieruchomość i bank wymaga spłaty albo zmiany zabezpieczenia w krótkim terminie,
- umowa zawiera postanowienia, których sądy w Twojej apelacji nie uznają za niedozwolone, co oceni kancelaria,
- nie jesteś konsumentem, bo kredyt służył działalności gospodarczej,
- saldo jest już małe, a koszty procesu przewyższyłyby różnicę.
Ostatni punkt dotyczy niewielu osób. Przy kredycie z 2008 roku nawet po 18 latach spłat saldo w złotych bywa zbliżone do kwoty kredytu. Sprawę przedsiębiorców opisujemy osobno na stronie kredyt frankowy na działalność gospodarczą.
Przewalutowanie kredytu w euro
Kredytobiorcy z kredytem w euro dostają podobne propozycje. Tu rachunek wygląda inaczej, bo euro podrożało od 2008 roku o około 30 procent, a nie ponad dwukrotnie. Saldo po przewalutowaniu nie jest więc tak oderwane od kwoty kredytu, a odeurowienie wyrokiem bywa korzystniejsze niż unieważnienie. Przykłady liczbowe dla euro znajdziesz na stronie o tym, jak przebiega unieważnienie kredytu w euro.
Co zrobić, zanim podpiszesz aneks
Propozycja banku zwykle ma termin, ale rzadko krótszy niż kilka tygodni. To wystarczy, żeby porównać ją z wyrokiem. Kolejność jest prosta i nic nie kosztuje poza kilkoma dniami.
- poproś bank o pisemną ofertę z saldem po zmianie i zasadą jego wyliczenia,
- zamów zaświadczenie o wszystkich wpłatach w złotych i we frankach,
- sprawdź kurs, po którym bank przelicza saldo, w tabeli banku z dnia oferty i w tabeli kursów średnich NBP,
- policz warianty unieważnienia i odfrankowienia na parametrach swojej umowy,
- pokaż ofertę i wyliczenie kancelarii przed podpisem, nie po nim.
Archiwalne i bieżące kursy średnie opublikowane są w tabelach kursów Narodowego Banku Polskiego, co pozwala sprawdzić spread naliczony w ofercie. Kancelaria oceni, czy umowa ma klauzule, które sądy uznają za niedozwolone, i od jakiej kwoty liczy swoje wynagrodzenie. Pytania, które warto zadać przy porównaniu ofert, zebraliśmy na stronie kancelaria frankowa, a pełny rachunek kosztów na stronie koszty sprawy frankowej. Gdy masz wyliczenie i ofertę banku obok siebie, decyzja zajmuje zwykle jedną rozmowę.