Skutek wyroku o nieważności
Wyrok stwierdzający nieważność umowy oznacza, że umowa nie wywołuje skutków od początku. Wypłacony kapitał i dokonane wpłaty stają się świadczeniami nienależnymi, które podlegają zwrotowi. Dokładny skutek zależy od treści orzeczenia i żądań zgłoszonych w pozwie.
Warto rozumieć, że wyrok kończy spór o ważność umowy, ale praktyczne rozliczenie może wymagać dalszych kroków, takich jak wykreślenie hipoteki.
Jeśli bank złoży apelację, prawomocność orzeczenia następuje później. Do tego czasu rozliczenia i wykreślenie hipoteki nie mogą się rozpocząć, a kredytobiorca powinien ustalić z pełnomocnikiem, jak zachować się w sprawie bieżących rat.
Zasada dwóch kondykcji
W polskim orzecznictwie przeważa teoria dwóch kondykcji. Każda ze stron ma własne roszczenie o zwrot świadczenia: kredytobiorca żąda zwrotu wpłat, bank żąda zwrotu kapitału. Roszczenia nie są z mocy prawa kompensowane, chyba że któraś ze stron złoży oświadczenie o potrąceniu.
Zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie Szczesniak (C-520/21) bank nie może domagać się od konsumenta dodatkowych świadczeń poza zwrotem kapitału, takich jak wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, co wpływa na skalę rozliczeń.
Teoria dwóch kondykcji przeważa dziś w orzecznictwie sądów, ale w sądowej praktyce spotyka się także uwagi dotyczące teorii salda. Dlatego warto, by pełnomocnik wskazał, które podejście stosuje sąd właściwy dla Twojej sprawy.
Zarzut zatrzymania
Zarzut zatrzymania pozwala stronie wstrzymać swoje świadczenie do czasu, aż druga strona zaoferuje własne. Bank podnosi go zwykle wobec żądania zwrotu rat, wskazując na obowiązek zwrotu kapitału.
Skuteczność zarzutu zależy od okoliczności sprawy i od tego, czy został zgłoszony w odpowiednim czasie i w odpowiedniej formie. Orzecznictwo jest rozbudowane, dlatego temat ocenia kancelaria przy przygotowaniu strategii.
Czasem kredytobiorca podnosi także własne zarzuty wobec żądania banku, w tym zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot kapitału. Ocena zależy od dat i od treści wezwań, które wysłano.
Wykreślenie hipoteki
Po rozliczeniu z bankiem hipoteka zabezpieczająca kredyt powinna zostać wykreślona z księgi wieczystej. Do tego potrzebne są zwykle prawomocny wyrok i dokumenty od banku, a procedurę prowadzi się w sądzie wieczystoksięgowym.
Kancelaria pomaga w przygotowaniu wniosku. Termin zależy od obciążenia sądów, więc nie podajemy orientacyjnych czasów.
Po wykreśleniu hipoteki nieruchomość jest wolna od obciążenia na rzecz banku. Dopiero wtedy kredytobiorca może swobodnie nią dysponować, na przykład sprzedać ją albo zabezpieczyć nowy kredyt.
Odsetki za opóźnienie
Od zasądzonych kwot mogą przysługiwać odsetki ustawowe za opóźnienie. Znaczenie ma data wezwania banku do zapłaty, od której zwykle liczy się opóźnienie. Dlatego kancelarie często wysyłają wezwanie przed wniesieniem pozwu.
W kalkulatorze frankowym możesz zobaczyć szacunek odsetek liczonych od daty wezwania. Rzeczywista kwota zależy od treści wyroku.
Odsetki ustawowe za opóźnienie liczy się według stawki obowiązującej w danym okresie. Ich wysokość zmienia się w czasie, dlatego przy długich sprawach różnice rosną.
Jak przygotować się do rozliczenia
Zbierz zaświadczenie o wpłatach, potwierdzenia wypłaty kapitału oraz dokumenty dotyczące ubezpieczeń i opłat dodatkowych. Dobrze też zastanowić się nad swoją zdolnością do zwrotu kapitału, jeśli bank zażąda go w całości.
Kancelaria może wskazać możliwe ścieżki, na przykład ugodę lub rozłożenie świadczeń. Decyzję podejmujesz Ty, a to nie jest porada prawna.
Jeśli rozliczenie przewyższa Twoje możliwości jednorazowej płatności, porozmawiaj z kancelarią o ugodzie. Kancelaria negocjuje z bankiem warunki, ale nie gwarantuje, że bank na nie przystanie.