Czy można sprzedać mieszkanie z kredytem frankowym?
Tak. Hipoteka nie blokuje sprzedaży, tylko sprawia, że bank musi dostać pieniądze, zanim zgodzi się ją wykreślić. W praktyce sprzedający zamawia w banku zaświadczenie o saldzie zadłużenia i promesę, czyli zobowiązanie banku do wydania zgody na wykreślenie hipoteki po wpłacie wskazanej kwoty. Notariusz wpisuje do umowy, że część ceny trafia na rachunek kredytu, a reszta do sprzedającego.
Różnica wobec kredytu złotowego polega na kwocie. Bank przelicza saldo we frankach na złote po kursie sprzedaży z własnej tabeli w dniu spłaty. Frank kosztuje dziś ponad dwa razy więcej niż w 2008 roku, więc po kilkunastu latach spłat do oddania zostaje często prawie tyle, ile bank kiedyś wypłacił. Właśnie dlatego wielu frankowiczów odkłada sprzedaż albo pyta, czy da się ją pogodzić ze sprawą sądową.
Ile bank zażąda przy sprzedaży mieszkania
Przykład z silnika wyliczeń, którego używają kancelarie korzystające z Frankowiec. Kredyt na 320 000 zł wypłacony w maju 2008 roku po kursie około 2,13 zł za franka, czyli około 150 454 CHF, na 30 lat, marża 1,2 procent, raty równe. Do października 2026 roku kredytobiorca wpłacił około 444 853 zł, a na koncie kredytu zostało około 66 136 CHF.
Przy kursie średnim NBP około 4,64 zł i spreadzie 1,5 procent bank zażąda około 311 527 zł za zgodę na wykreślenie hipoteki. Gdyby umowę odfrankowiono, czyli usunięto indeksację i liczono kredyt jak złotowy z oprocentowaniem LIBOR plus marża, saldo wynosiłoby około 140 664 zł. Gdyby sąd unieważnił umowę, saldo nie istniałoby wcale, a bank musiałby oddać około 124 853 zł nadwyżki ponad wypłacony kapitał.
| Stan umowy | Do zapłaty bankowi | Bilans wobec banku |
|---|---|---|
| Umowa jak dziś | 311 527 zł | wpłacone 444 853 zł plus saldo |
| Po odfrankowieniu | 140 664 zł | nadpłata około 200 803 zł do zwrotu |
| Po unieważnieniu | 0 zł | zwrot około 124 853 zł ponad kapitał |
Te trzy liczby wyznaczają całą decyzję. Sprzedając mieszkanie przed wyrokiem, płacisz bankowi kwotę z pierwszego wiersza. Wygrywając potem sprawę, odzyskujesz różnicę między nią a wierszem, który zasądzi sąd. Własny przypadek policzysz w kalkulatorze frankowym na kwocie, dacie wypłaty i marży z umowy.
Czy po sprzedaży mieszkania można pozwać bank?
Tak. Roszczenie frankowe wynika z umowy kredytu, a nie z własności mieszkania, więc zostaje przy Tobie po sprzedaży. Spłata całego kredytu też go nie gasi. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 6/21 wskazał, że niedozwolona klauzula przestaje wiązać konsumenta tylko wtedy, gdy ten świadomie ją zaakceptuje, a zwykła spłata salda taką akceptacją nie jest.
Po spłacie pozew nie dotyczy już ustalenia, że umowa jest nieważna, tylko zapłaty. Żądasz zwrotu wszystkich wpłat, łącznie z kwotą przelaną bankowi przy sprzedaży, pomniejszonych o wypłacony kapitał. Zasady takiej sprawy opisujemy na stronie o spłaconym kredycie frankowym, a o terminach na stronie o przedawnieniu kredytu frankowego.
Spłata salda z zastrzeżeniem zwrotu
Jedno zdanie w piśmie do banku może zaoszczędzić długiej dyskusji w sądzie. Zgodnie z art. 411 Kodeksu cywilnego nie można żądać zwrotu świadczenia, jeśli płacący wiedział, że nie musi płacić, chyba że zapłacił z zastrzeżeniem zwrotu, w celu uniknięcia przymusu albo w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Sądy w sprawach frankowych zwykle przyjmują ten ostatni wyjątek, ale banki nadal podnoszą zarzut, że kredytobiorca spłacił dług dobrowolnie.
Dlatego przed wpłatą z ceny sprzedaży wyślij bankowi pismo, najlepiej przez kancelarię: spłacasz saldo wyłącznie po to, by uzyskać zgodę na wykreślenie hipoteki i sprzedać nieruchomość, kwestionujesz klauzule kursowe i zastrzegasz zwrot całej wpłaty. Kopię z potwierdzeniem nadania trzymaj razem z aktem notarialnym. Ten sam dokument przyda się, jeśli bank odpowie propozycją ugody.
- zaświadczenie o saldzie w CHF i w złotych z datą i kursem przeliczenia,
- promesa wykreślenia hipoteki po wpłacie wskazanej kwoty,
- pismo z zastrzeżeniem zwrotu wysłane przed wpłatą,
- potwierdzenie przelewu z rachunku kupującego albo depozytu notarialnego,
- zgoda banku na wykreślenie hipoteki i wniosek do księgi wieczystej.
Sprzedaż mieszkania w trakcie sprawy frankowej
Jeśli pozew już jest w sądzie, sprzedaż nie przerywa sprawy. Kancelaria po spłacie salda zmienia żądanie i dopisuje do kwoty zapłaty to, co bank dostał z ceny mieszkania. Sąd rozpoznaje sprawę dalej, a wyrok dotyczy całej historii wpłat. Uwaga na zabezpieczenie: postanowienie wstrzymujące raty nie zwalnia hipoteki, więc kupujący i tak będzie wymagał spłaty albo zgody banku.
Zdarza się, że bank w trakcie procesu odmawia wydania promesy w zwykłym terminie albo żąda dodatkowych oświadczeń. Wtedy pomaga pełnomocnik, który zna dział obsługujący sprawy sporne danego banku. Jeśli dopiero wybierasz kancelarię, zapytaj, czy prowadziła sprzedaż nieruchomości w toku sprawy frankowej i jak liczy wynagrodzenie od kwoty spłaconej przy sprzedaży. Warunki porównasz w katalogu kancelarii frankowych.
Sprzedać teraz czy poczekać na wyrok
Z tabeli wyżej wynika prosty rachunek. Załóżmy, że mieszkanie jest warte 650 000 zł. Sprzedając je dziś, oddajesz bankowi około 311 527 zł i dostajesz do ręki około 338 473 zł. Po wygranej sprawie o unieważnienie bank zwraca wszystko ponad wypłacony kapitał, czyli około 444 853 zł plus 311 527 zł minus 320 000 zł, razem około 436 380 zł bez odsetek. Ostatecznie dostajesz te same pieniądze, tylko później.
| Wariant | Na rękę przy sprzedaży | Zwrot po wyroku | Razem |
|---|---|---|---|
| Sprzedaż teraz, potem pozew o unieważnienie | 338 473 zł | 436 380 zł | 774 853 zł |
| Sprzedaż teraz, potem odfrankowienie | 338 473 zł | 371 666 zł | 710 139 zł |
| Wyrok o unieważnieniu, potem sprzedaż | 650 000 zł | 124 853 zł | 774 853 zł |
Różnica między wariantami pierwszym i trzecim to nie kwota, tylko czas i ryzyko. Sprzedając wcześniej, zamrażasz około 311 tysięcy złotych w banku do końca procesu, który w pierwszej instancji trwa zwykle od roku do dwóch lat, co opisujemy w artykule o tym, ile trwa sprawa frankowa. Czekając, ryzykujesz zmianę ceny mieszkania i kursu franka, ale nie musisz finansować salda z ceny. Przy przeprowadzce za pracą albo podziale majątku, opisanym w tekście o kredycie frankowym a rozwodzie, zwykle wygrywa sprzedaż teraz.
Czy kupujący może przejąć kredyt frankowy?
Formalnie zmiana dłużnika wymaga zgody banku, a banki nie zgadzają się na przejęcie kredytu indeksowanego do franka przez nową osobę, bo od lat nie udzielają takich kredytów. Kupujący też nie ma interesu w długu, który może rosnąć z kursem. W praktyce jedyną drogą jest spłata salda z ceny sprzedaży, ewentualnie z kredytu złotowego kupującego.
Najpierw wyliczenie, potem umowa przedwstępna
Zanim podpiszesz umowę przedwstępną i weźmiesz zadatek, sprawdź trzy liczby: saldo w złotych po dzisiejszym kursie, kwotę zwrotu po unieważnieniu i kwotę po odfrankowieniu. Kalkulator Frankowiec pokazuje dwie ostatnie w kilka minut, a wynik zapisany na koncie możesz przekazać kancelarii, która przeliczy go na zaświadczeniu z banku. Jeśli Twój kredyt pochodzi z Fortis Banku albo BGŻ, sprawdź też stronę frankowicze BNP Paribas, gdzie wyjaśniamy, kto jest dziś pozwanym.